Nằm trên triền núi Đá Trắng giữa vùng Tuy An, Chùa Đá Trắng là một trong những ngôi cổ tự nổi tiếng của Phú Yên. Chùa có tên chính là Chùa Từ Quang, còn được biết đến với tên Bạch Thạch Từ Quang Tự.
Không chỉ mang giá trị tôn giáo, nơi đây còn nổi tiếng bởi lịch sử hơn hai thế kỷ, khu mộ tháp cổ, cảnh quan nhìn xuống đồng bằng sông Kỳ Lộ và đặc biệt là những cây xoài Đá Trắng gắn với câu chuyện “xoài tiến vua”.
Ngày nay, Chùa Đá Trắng là một điểm đến văn hóa – tâm linh đáng chú ý khi khám phá khu vực Tuy An.
📍 Vị trí Chùa Đá Trắng
Địa chỉ cũ: Thôn Cần Lương, xã An Dân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên. Địa chỉ hiện nay: Khu vực Cần Lương, xã Tuy An Bắc, tỉnh Đắk Lắk.
Chùa nằm trên núi Xuân Đài, cách trung tâm Tuy Hòa khoảng 35 km về phía bắc và chỉ cách Quốc lộ 1 khoảng 500 m.
Sau sắp xếp hành chính, các nguồn cập nhật năm 2026 xác định chùa hiện thuộc xã Tuy An Bắc, tỉnh Đắk Lắk.
Nếu VietAdventure sử dụng bản đồ theo tọa độ, có thể đặt tâm bản đồ tại:
13.3590497, 109.2197818
🪨 Vì sao gọi là Chùa Đá Trắng?
Tên chính của ngôi chùa là Từ Quang.
Tuy nhiên, chùa được xây dựng trên một triền núi có nhiều khối đá màu trắng nên từ lâu người dân địa phương quen gọi là Chùa Đá Trắng hay Bạch Thạch.
Tên gọi dân gian này dần trở nên phổ biến đến mức khi nhắc đến Chùa Đá Trắng ở Phú Yên, phần lớn người dân địa phương đều hiểu đó chính là Chùa Từ Quang ở Tuy An.
🛕 Ngôi cổ tự hình thành cuối thế kỷ XVIII
Lịch sử Chùa Từ Quang bắt đầu từ cuối thế kỷ XVIII.
Theo các tư liệu về chùa, năm 1793, Hòa thượng Pháp Chuyên, còn được gọi là Diệu Nghiêm hoặc Luật Truyền Hòa thượng, dựng một thảo am tại đây để tu hành và dịch kinh.
Đến năm 1797, dưới thời vua Quang Toản của nhà Tây Sơn, thảo am được phát triển thành một ngôi chùa quy mô lớn hơn.
Vì vậy, nếu lấy mốc hình thành ngôi chùa hoàn chỉnh năm 1797, Chùa Đá Trắng đã có lịch sử hơn 220 năm.
👑 Được vua Thành Thái ban sắc tứ
Trong quá trình tồn tại, Chùa Từ Quang nhận được sự quan tâm của triều đình.
Tư liệu về chùa ghi nhận dưới triều vua Thành Thái, chùa được ban sắc tứ, từ đó tên gọi Sắc tứ Từ Quang Tự được sử dụng trong lịch sử của ngôi cổ tự.
Chùa còn lưu giữ những hiện vật có giá trị, trong đó các nguồn lịch sử nhắc đến một đại hồng chung được đúc vào đầu thế kỷ XIX.
Những dấu tích này phản ánh vị trí đáng chú ý của Chùa Từ Quang trong lịch sử Phật giáo tại Phú Yên.
🥭 Vườn xoài Đá Trắng – “xoài tiến vua”
Nhắc đến Chùa Đá Trắng không thể bỏ qua những cây xoài cổ thụ.
Xung quanh chùa vẫn còn những cây xoài đã tồn tại qua nhiều thế hệ. Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ vào tháng 7/2026, vườn xoài cổ hàng trăm năm tuổi tại chùa vẫn là một nét đặc trưng của nơi đây.
Trong dân gian Phú Yên lưu truyền câu chuyện xoài Đá Trắng từng được lựa chọn để dâng lên triều đình nhà Nguyễn, từ đó hình thành cách gọi:
“xoài tiến vua” hoặc “xoài ngự”.
Đây là một trong những câu chuyện văn hóa nổi tiếng nhất gắn với Chùa Đá Trắng.
Khi viết về chi tiết này, nên hiểu đây là câu chuyện được lưu truyền trong lịch sử địa phương, thay vì xem mọi chi tiết truyền khẩu là tài liệu hành chính của triều Nguyễn.
🌳 Những cây xoài hàng trăm năm tuổi
Vườn xoài tạo nên một phần rất riêng cho cảnh quan của Chùa Từ Quang.
Những thân cây lớn, tán rộng bao quanh các công trình cổ tạo nên không gian xanh và yên tĩnh. Một số cây được ghi nhận đã có tuổi đời hàng trăm năm.
Vì vậy, khi tham quan Chùa Đá Trắng, trải nghiệm không chỉ nằm ở chính điện hay kiến trúc Phật giáo mà còn ở:
chùa cổ + đá trắng + vườn xoài + mộ tháp + cảnh quan sông núi.
Đây là sự kết hợp tạo nên nét nhận diện riêng của ngôi chùa.
🏯 Khu mộ tháp cổ
Một trong những phần có giá trị kiến trúc đặc biệt của Chùa Từ Quang là khu mộ tháp của các vị hòa thượng.
Cục Du lịch Quốc gia đánh giá khu mộ tháp tại chùa là một trong những công trình có giá trị kiến trúc nghệ thuật độc đáo ở khu vực duyên hải miền Trung.
Các tháp có hình dáng và chi tiết trang trí khác nhau, gắn với những thế hệ tăng sĩ từng tu hành và trụ trì tại đây.
Đối với người thích kiến trúc cổ và lịch sử Phật giáo, khu tháp tổ là một trong những nơi đáng dành nhiều thời gian quan sát nhất khi đến chùa.
🪨 Con đường đá dẫn lên chùa
Một nét thú vị khác là con đường dẫn từ khu vực chân núi lên Chùa Đá Trắng.
Tư liệu địa phương mô tả đoạn đường được lát bằng những tảng đá tự nhiên lớn, do tăng ni và Phật tử vận chuyển, sắp xếp dưới sự hướng dẫn của các thiền sư vào cuối thế kỷ XIX.
Con đường dốc giữa cây xanh và những tảng đá góp phần tạo cảm giác khác biệt so với nhiều ngôi chùa nằm ngay trong khu dân cư.
Đây cũng là một phần trải nghiệm đáng nhớ trước khi bước vào không gian chính của chùa.
🌄 Ngắm vùng Tuy An từ núi Đá Trắng
Chùa nằm trên triền núi cao gần 100 m so với mực nước biển.
Từ khu vực sân chùa có thể quan sát cảnh quan phía dưới với đồng ruộng, làng mạc và sông Kỳ Lộ ở phía xa.
Không gian này đặc biệt đẹp vào những ngày trời trong.
Thay vì chỉ tập trung chụp chính điện, du khách nên dành thời gian quan sát cảnh quan từ khu vực cao của chùa để cảm nhận rõ hơn vị trí địa lý của núi Đá Trắng giữa vùng đồng bằng Tuy An.
🇻🇳 Chùa và những dấu ấn lịch sử
Chùa Đá Trắng không chỉ có lịch sử Phật giáo.
Trong các giai đoạn đấu tranh chống Pháp, ngôi chùa và khu vực xung quanh từng là nơi liên quan đến hoạt động của các văn thân và lực lượng yêu nước tại Phú Yên. Các tư liệu địa phương cũng nhắc đến vai trò của chùa trong những phong trào lịch sử tại vùng Tuy An.
Chính sự kết hợp giữa giá trị tôn giáo, kiến trúc và lịch sử khiến Chùa Từ Quang được xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia.
🏛️ Di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia
Chùa Từ Quang – Chùa Đá Trắng hiện là một di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia.
Giá trị của di tích không nằm ở một yếu tố riêng lẻ mà là tổng hòa của:
Lịch sử ngôi chùa từ cuối thế kỷ XVIII.
Kiến trúc Phật giáo.
Khu mộ tháp cổ.
Những hiện vật được lưu giữ.
Vườn xoài cổ.
Các câu chuyện lịch sử địa phương.
Cảnh quan núi Đá Trắng và vùng Tuy An.
Vì vậy trên VietAdventure, không nên phân loại Chùa Đá Trắng đơn thuần là “địa điểm check-in”.
Đây trước hết là di tích văn hóa – lịch sử và cơ sở Phật giáo đang hoạt động.
📚 Lớp học miễn phí dưới mái chùa
Chùa Từ Quang không chỉ lưu giữ những giá trị quá khứ.
Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ tháng 7/2026, gần 10 năm qua tại chùa còn duy trì một lớp tiếng Anh miễn phí dành cho học sinh địa phương. Vào thứ Bảy hằng tuần, nhiều học sinh từ các thôn xóm xung quanh đến chùa học ngoại ngữ và kỹ năng sống.
Chi tiết này cho thấy Chùa Từ Quang ngày nay vẫn gắn bó khá gần với đời sống cộng đồng địa phương.
📸 Check-in Chùa Đá Trắng
Một số góc đáng ghi lại khi đến chùa:
Cổng và lối dẫn lên chùa.
Con đường lát đá.
Chính điện Chùa Từ Quang.
Khu tháp tổ.
Những cây xoài cổ thụ.
Các tảng đá trắng đặc trưng.
Toàn cảnh đồng bằng Tuy An nhìn từ sân chùa.
Sông Kỳ Lộ phía xa.
Những chi tiết kiến trúc cổ.
Nếu chụp ảnh trong chính điện hoặc khu vực thờ tự, nên quan sát quy định tại chỗ và hạn chế gây tiếng động.
🙏 Lưu ý khi tham quan
Chùa Từ Quang vẫn là một cơ sở Phật giáo đang hoạt động.
Khi đến đây nên:
Ăn mặc lịch sự.
Giữ yên lặng tại khu vực thờ tự.
Không leo trèo lên các tháp cổ.
Không khắc hoặc viết lên đá.
Không tự ý hái xoài trong khuôn viên.
Không chạm vào hiện vật thờ tự.
Không sử dụng flycam khi chưa được phép.
Không tạo dáng phản cảm tại tượng Phật, chính điện và khu mộ tháp.
Nếu gặp thời điểm chùa tổ chức nghi lễ, nên ưu tiên không gian cho tăng ni và Phật tử.
🚗 Di chuyển đến Chùa Đá Trắng
Chùa nằm khá gần Quốc lộ 1, cách tuyến đường chính khoảng 500 m.
Từ khu vực Tuy Hòa, đi về phía bắc theo Quốc lộ 1 theo hướng Tuy An.
Khi đến khu vực Cần Lương – Tuy An Bắc, rẽ vào đường dẫn lên núi Đá Trắng.
Trên Google Maps nên tìm:
Chùa Đá Trắng
hoặc:
Chùa Từ Quang
🗺️ Gợi ý hành trình khám phá Tuy An
Chùa Đá Trắng có thể kết hợp rất thuận tiện với các địa điểm lịch sử và danh thắng phía bắc Phú Yên.
Tuyến lịch sử – văn hóa
Thành An Thổ → Chùa Đá Trắng → Di tích Ngân Sơn – Chí Thạnh → Nhà thờ Mằng Lăng
Tuyến lịch sử – danh thắng
Chùa Đá Trắng → Thành An Thổ → Nhà thờ Mằng Lăng → Gành Đá Đĩa → Hải đăng Gành Đèn
Tuyến Tuy An – Vịnh Xuân Đài
Chùa Đá Trắng → Thành An Thổ → Chí Thạnh → Vịnh Xuân Đài → Sông Cầu
Nếu đi từ Tuy Hòa về phía bắc, Chùa Đá Trắng là điểm khá thuận tiện để kết hợp trong hành trình khám phá Tuy An.
💙 Cổ tự giữa vùng đá trắng
Trải qua hơn hai thế kỷ, Chùa Từ Quang vẫn là một trong những ngôi chùa mang dấu ấn đặc biệt của vùng đất Phú Yên.
Từ một thảo am hình thành vào cuối thế kỷ XVIII, nơi đây phát triển thành một ngôi cổ tự gắn với nhiều thế hệ tăng sĩ, những tháp mộ cổ, vườn xoài hàng trăm năm tuổi và nhiều câu chuyện lịch sử của vùng Tuy An.
Đến Chùa Đá Trắng không chỉ để lễ Phật hay chụp ảnh. Đây còn là dịp tìm hiểu một phần lịch sử Phật giáo, văn hóa và đời sống của vùng đất Phú Yên.
Tên chính: Chùa Từ Quang Tên thường gọi: Chùa Đá Trắng Tên khác: Bạch Thạch Từ Quang Tự Địa chỉ cũ: Thôn Cần Lương, xã An Dân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên Địa chỉ hiện nay: Xã Tuy An Bắc, tỉnh Đắk Lắk Tọa độ: 13.3590497, 109.2197818 Xếp hạng: Di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia
Tên miền chính thức của VietAdventureChỉ sử dụng vietadventure.com, vietadventure.net và vietadventure.org. Hãy kiểm tra tên miền trước khi đăng nhập hoặc gửi thông tin.
VietAdventure
Liên hệ & hỗ trợ
Chọn kênh thuận tiện để liên hệ với VietAdventure.
Chưa cấu hình kênh liên hệ.Quản trị viên có thể thêm tại Giao diện → Tùy biến → VietAdventure - Mạng xã hội.
