Nhắc đến đặc sản Phú Yên, nhiều người thường nghĩ ngay đến cá ngừ đại dương, bánh hỏi lòng heo, bánh canh hẹ hay bánh tráng Hòa Đa. Thế nhưng vùng đất xứ Nẫu còn có một thức quà dân dã, gắn với những ngày lễ Tết và ký ức của nhiều thế hệ người dân địa phương: cốm nếp Phong Hậu.
Khác với cốm xanh miền Bắc thường được làm từ lúa nếp non, cốm nếp Phong Hậu sử dụng hạt nếp đã chín. Nếp được rang nổ, chế biến cùng đường, gừng và các nguyên liệu khác để tạo thành những viên cốm thơm ngọt.
Một miếng cốm, một ngụm trà nóng – cách thưởng thức đơn giản ấy lại chứa đựng hương vị rất riêng của làng quê Phú Yên.
Cốm nếp Phong Hậu ở đâu?
Cốm nếp Phong Hậu gắn với làng Phong Hậu, xã An Định, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên trước đây.
Đây là nơi nghề làm cốm đã được người dân duy trì qua nhiều thế hệ.
Cốm được làm quanh năm nhưng những ngày giáp Tết thường là thời điểm nghề làm cốm trở nên nhộn nhịp hơn.
Trong đời sống truyền thống, những viên cốm vuông vắn không chỉ là món ăn chơi mà còn có thể xuất hiện trên mâm bánh ngày Tết của các gia đình.
Bởi vậy, cốm nếp Phong Hậu không đơn thuần là một món ăn mà còn gắn với đời sống và ký ức của người dân địa phương.
Cốm nếp Phong Hậu có gì đặc biệt?
Điểm đầu tiên cần phân biệt là cốm nếp Phong Hậu không giống cốm xanh làm từ lúa non.
Nguyên liệu của món cốm này là nếp đã chín.
Hạt nếp sau khi được xử lý sẽ trải qua công đoạn rang cho nở, sau đó tiếp tục chế biến để tạo thành cốm.
Hương vị đặc trưng là sự kết hợp giữa:
- Mùi thơm của nếp rang
- Vị ngọt của đường
- Vị cay thơm nhẹ của gừng
- Hương thơm bổ sung tùy công thức của từng cơ sở
Khi ăn, cốm vừa có vị ngọt vừa thơm mùi nếp, rất phù hợp để dùng cùng một tách trà nóng.
Nguyên liệu làm cốm nếp Phong Hậu
Nguyên liệu làm cốm khá dân dã.
Thành phần quan trọng nhất là nếp, kết hợp với đường và gừng.
Tùy từng loại cốm và bí quyết của người làm, công thức có thể có sự điều chỉnh.
Nhìn qua, đây đều là những nguyên liệu quen thuộc.
Tuy nhiên, để tạo ra viên cốm có độ kết dính phù hợp, vị ngọt hài hòa và mùi thơm đặc trưng lại phụ thuộc rất nhiều vào kinh nghiệm của người làm nghề.
Nếp được rang nổ
Một trong những công đoạn quan trọng để tạo nên cốm Phong Hậu là xử lý hạt nếp.
Nếp được rang để hạt nở.
Hạt nếp rang có mùi thơm đặc trưng, sau đó tiếp tục được xay hoặc xử lý tùy theo loại cốm muốn làm.
Đây cũng là điểm tạo nên sự khác biệt rõ ràng giữa cốm Phong Hậu và loại cốm xanh từ lúa non thường thấy ở miền Bắc.
Một bên nổi bật với hương lúa non.
Còn cốm Phong Hậu mang rõ hương thơm của nếp chín được rang nổ.
Đường và gừng tạo nên hương vị đặc trưng
Nếu nếp tạo nên phần chính của món cốm thì đường và gừng giúp hoàn thiện hương vị.
Đường mang đến vị ngọt.
Gừng tạo thêm mùi thơm cùng chút cay nhẹ.
Sự kết hợp này đặc biệt phù hợp khi cốm được thưởng thức cùng trà nóng.
Vị chát nhẹ của trà giúp cân bằng vị ngọt của cốm, trong khi hương gừng tạo cảm giác ấm và thơm hơn.
Đó cũng là lý do cách thưởng thức cốm nếp Phong Hậu với trà được nhiều người nhắc đến.
Tạo hình những viên cốm
Sau khi các nguyên liệu được chuẩn bị và trộn đều, hỗn hợp cốm được đưa vào khuôn.
Người làm ép cốm để tạo thành những viên có hình dáng tương đối đồng đều.
Những viên cốm vuông vắn là hình ảnh đặc trưng của sản phẩm truyền thống Phong Hậu.
Sau khi tạo hình, cốm được đóng gói để bảo quản.
Từ những nguyên liệu rất bình thường như nếp, đường và gừng, qua nhiều công đoạn lại trở thành một thức quà mang hương vị riêng của địa phương.
Cốm Phong Hậu có những loại nào?
Cốm Phong Hậu không chỉ có một loại duy nhất.
Theo các tài liệu giới thiệu về đặc sản địa phương, có thể bắt gặp những tên gọi như:
Cốm bột, cốm dẻo, cốm giòn, cốm bắp và cốm vắt.
Trong đó, cốm bột và cốm dẻo là những loại được nhắc đến khá nhiều.
Mỗi loại có sự khác biệt nhất định về nguyên liệu, cách xử lý và kết cấu khi ăn.
Điều này khiến cốm Phong Hậu phong phú hơn so với hình dung đơn giản rằng đây chỉ là một loại bánh cốm duy nhất.
Cốm dẻo Phong Hậu
Cốm dẻo là một trong những loại quen thuộc của làng nghề.
Loại cốm này có độ kết dính rõ hơn, vị ngọt của đường hòa cùng mùi thơm của nếp và gừng.
Khi cắn, miếng cốm không quá khô mà có độ dẻo nhất định.
Đây cũng là loại phù hợp để dùng như một món ăn chơi hoặc nhâm nhi cùng trà.
Cốm bột Phong Hậu
Cốm bột cũng là một sản phẩm được người làm cốm Phong Hậu duy trì.
Nếp sau khi rang được xử lý thành bột rồi phối hợp với các nguyên liệu để tạo thành sản phẩm.
Mùi thơm của nếp rang vẫn đóng vai trò chính.
So với những món bánh có nhân hoặc nhiều thành phần, cốm bột khá giản dị nhưng chính sự đơn giản ấy giúp hương nếp được thể hiện rõ hơn.
Cốm nếp Phong Hậu và cốm làng Vòng khác nhau thế nào?
Cùng được gọi là “cốm”, nhưng cốm nếp Phong Hậu và cốm làng Vòng là hai sản phẩm rất khác nhau.
Cốm làng Vòng nổi tiếng với nguyên liệu là lúa nếp non, thường có màu xanh và hương thơm đặc trưng của lúa mới.
Trong khi đó, cốm nếp Phong Hậu sử dụng nếp đã chín, được rang nổ rồi tiếp tục chế biến với đường, gừng và các nguyên liệu khác.
Vì vậy, không nên hình dung cốm Phong Hậu là một phiên bản của cốm xanh.
Đây là một thức quà có cách chế biến, kết cấu và hương vị riêng.
Cốm nếp Phong Hậu trong ngày Tết
Cốm có mối liên hệ khá đặc biệt với những ngày cuối năm.
Dù được sản xuất quanh năm, những ngày tháng Chạp truyền thống thường là thời điểm người làm cốm bận rộn hơn để chuẩn bị sản phẩm phục vụ Tết.
Những viên cốm vuông vắn có thể được đặt trên mâm bánh cùng các loại bánh truyền thống khác.
Bởi vậy, đối với người dân địa phương, cốm không chỉ là món ăn vặt.
Nó còn gợi nhớ đến không khí gia đình, những ngày chuẩn bị đón năm mới và hương vị quê nhà.
Ăn cốm nếp Phong Hậu với trà nóng
Một trong những cách đơn giản nhất để thưởng thức cốm là dùng cùng trà nóng hoặc chè xanh.
Không cần thêm bất kỳ nguyên liệu cầu kỳ nào.
Cắn một miếng cốm nhỏ để cảm nhận vị ngọt, hương nếp và chút cay thơm của gừng, sau đó nhấp một ngụm trà.
Vị trà giúp cân bằng độ ngọt và làm hương nếp trở nên dễ cảm nhận hơn.
Đây là kiểu thưởng thức chậm rãi, rất phù hợp trong những buổi trò chuyện cùng gia đình hoặc bạn bè.
Cốm nếp Phong Hậu – đặc sản Phú Yên làm quà
Cốm nếp Phong Hậu cũng phù hợp để lựa chọn làm quà sau chuyến đi Phú Yên.
So với các món ăn phải dùng ngay, cốm được đóng gói nên thuận tiện hơn khi vận chuyển.
Khi mua nên chú ý:
- Chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng
- Kiểm tra ngày sản xuất và hạn sử dụng
- Quan sát tình trạng bao bì
- Bảo quản nơi khô ráo
- Đóng kín sau khi mở
- Tránh để sản phẩm tiếp xúc lâu với độ ẩm
Nếu có điều kiện, du khách có thể tìm sản phẩm từ các hộ làm cốm tại Phong Hậu để vừa mua đặc sản vừa tìm hiểu thêm câu chuyện của làng nghề.
Một thức quà mang hương vị đồng quê
Điểm hấp dẫn của cốm nếp Phong Hậu không nằm ở nguyên liệu đắt tiền.
Nếp, đường và gừng đều là những nguyên liệu rất quen thuộc.
Giá trị của món ăn đến từ cách người dân biến những sản vật bình dị thành một thức quà có hương vị và hình thức riêng.
Mùi nếp rang, vị đường ngọt và chút cay của gừng tạo nên một hương vị mộc mạc, rất khác với những món hải sản thường được nhắc đến khi nói về Phú Yên.
Điều đó cũng cho thấy ẩm thực xứ Nẫu không chỉ có biển.
Phía sau còn là những cánh đồng, làng quê và những nghề truyền thống đã tồn tại qua nhiều thế hệ.
Cốm nếp Phong Hậu – hương vị truyền thống của xứ Nẫu
Giữa rất nhiều đặc sản của Phú Yên, cốm nếp Phong Hậu mang một nét riêng.
Đây không phải món ăn cầu kỳ mà là một thức quà được tạo nên từ những nguyên liệu gần gũi của làng quê.
Từ hạt nếp chín, người dân rang nở, chế biến cùng đường và gừng rồi tạo thành những viên cốm thơm ngọt.
Một miếng cốm nhỏ thưởng thức cùng tách trà nóng có thể kể một câu chuyện dài về làng quê, nghề truyền thống và ký ức ngày Tết.
Nếu có dịp khám phá Phú Yên, bên cạnh bánh tráng Hòa Đa, bánh tráng Đông Bình, bánh hỏi, bánh xèo hay bánh bèo chén, hãy thử thêm cốm nếp Phong Hậu.
Đây không chỉ là một món ngon để thưởng thức mà còn là một thức quà mang đậm hương vị quê nhà xứ Nẫu.
:quality(75)/2024_3_9_638455923421363577_cac-loai-oc-bien.jpg)