Ẩm thực Phú Yên không chỉ có cá ngừ đại dương, bánh canh hẹ, bánh hỏi lòng heo hay những món hải sản tươi ngon. Trong ký ức của nhiều người, món ngon đôi khi chỉ đơn giản là những thức quà được làm từ nguyên liệu quen thuộc trong vườn nhà.
Chuối sên và khoai lang nướng Phú Yên là những món ăn như thế.
Không cầu kỳ, không cần nguyên liệu đắt tiền, chỉ từ chuối, khoai lang và cách chế biến giản dị đã tạo nên những món quà vặt thơm ngọt, gắn với bếp lửa, góc chợ, những buổi chiều và ký ức đời thường của xứ Nẫu.
Chuối sên Phú Yên
Chuối là loại trái cây quen thuộc ở nhiều vùng quê Việt Nam.
Khi chuối chín, ngoài ăn trực tiếp còn có thể được chế biến thành nhiều món như chuối nướng, chuối chiên, chuối phơi hay chuối sên.
Chuối sên hấp dẫn bởi vị ngọt đậm hơn trái chuối tươi và kết cấu mềm dẻo sau khi được chế biến.
Tùy cách làm của mỗi gia đình, món chuối sên có thể có đôi chút khác biệt về độ ngọt, màu sắc và độ dẻo.
Điểm chung vẫn là hương thơm của chuối chín và vị ngọt dễ nhận biết ngay khi thưởng thức.
Chuối sên được làm như thế nào?
Chuối chín được lựa chọn và sơ chế trước khi sên.
Tùy cách làm, chuối có thể để nguyên hoặc xử lý thành kích thước phù hợp.
Chuối sau đó được sên từ từ để lượng nước giảm dần, đồng thời vị ngọt trở nên đậm hơn.
Một số cách chế biến có thể sử dụng thêm đường để tăng vị ngọt và giúp món ăn có độ bóng đẹp.
Điều quan trọng là điều chỉnh nhiệt.
Nếu nhiệt quá mạnh, bên ngoài dễ cháy trong khi phần bên trong chưa đạt được độ dẻo mong muốn.
Khi hoàn thành, chuối có màu vàng nâu đến nâu sẫm tùy nguyên liệu và cách chế biến, mang mùi thơm đặc trưng.
Hương vị của chuối sên
Điểm hấp dẫn nhất là độ dẻo và vị ngọt.
So với chuối tươi, quá trình sên làm hương vị trở nên cô đọng hơn.
Cắn một miếng, người ăn có thể cảm nhận:
Dẻo – mềm – thơm – ngọt.
Nếu sử dụng loại chuối có vị ngọt tự nhiên tốt, món ăn không nhất thiết phải sử dụng quá nhiều đường.
Chuối sên có thể ăn riêng hoặc dùng cùng một tách trà nóng.
Vị trà giúp cân bằng độ ngọt của chuối.
Chuối sên – thức quà bình dị
Điểm đáng nhớ của chuối sên không nằm ở cách trình bày.
Đây là kiểu món ăn rất gần với gian bếp gia đình.
Khi chuối trong vườn chín nhiều, ngoài ăn tươi, người dân có thể tìm những cách chế biến để tạo ra món ăn mới hoặc giúp sử dụng nguyên liệu lâu hơn.
Từ những cách làm bình dị ấy hình thành nên nhiều món quà quê.
Với VietAdventure, chuối sên phù hợp để xếp vào nhóm món ăn dân dã – quà vặt Phú Yên hơn là khẳng định đây là một đặc sản chỉ riêng Phú Yên mới có.
Khoai lang nướng Phú Yên
Nếu chuối sên hấp dẫn bởi vị ngọt dẻo thì khoai lang nướng lại gắn với một mùi thơm rất đặc biệt.
Những củ khoai được đặt lên bếp than.
Lớp vỏ bên ngoài dần khô và cháy sém.
Bên trong, phần ruột trở nên mềm, nóng và ngọt.
Không cần nước chấm.
Không cần gia vị.
Một củ khoai vừa lấy khỏi bếp, bẻ đôi khi vẫn còn bốc hơi đã có thể trở thành một món ăn hấp dẫn.
Vì sao khoai lang nướng lại thơm?
Khi được nướng, nhiệt làm khoai chín từ từ.
Phần tinh bột trong củ thay đổi trong quá trình gia nhiệt, góp phần làm vị ngọt của khoai trở nên rõ hơn.
Bề mặt tiếp xúc với nhiệt cao cũng tạo ra mùi thơm đặc trưng của thực phẩm nướng.
Vì vậy, khoai luộc và khoai nướng dù cùng sử dụng một nguyên liệu lại mang đến cảm giác rất khác.
Khoai luộc mềm và ẩm.
Khoai nướng thơm hơn, lớp ngoài hơi khô trong khi ruột vẫn mềm.
Khoai lang nướng than
Cách truyền thống và cũng tạo nhiều cảm xúc nhất là nướng bằng than.
Khoai được rửa sạch, để ráo rồi đặt quanh bếp than.
Trong quá trình nướng cần xoay củ khoai để các mặt tiếp xúc nhiệt tương đối đều.
Dần dần, lớp vỏ chuyển màu và có những chỗ cháy sém.
Khi bóp nhẹ thấy củ mềm, khoai đã gần chín.
Bẻ đôi củ khoai còn nóng, hơi nước thoát ra cùng mùi thơm đặc trưng.
Đây cũng chính là hình ảnh khiến món khoai nướng gắn rất mạnh với ký ức bếp lửa.
Khoai lang nướng nguyên củ
Một điểm thú vị là khoai lang gần như không cần sơ chế phức tạp.
Không cần gọt vỏ.
Không cần tẩm ướp.
Không cần thêm đường.
Chỉ cần củ khoai ngon và đủ thời gian trên bếp.
Lớp vỏ tự nhiên giúp bảo vệ phần ruột bên trong trong quá trình nướng.
Khi ăn chỉ cần bóc bỏ lớp vỏ.
Phần ruột nóng, mềm và ngọt bên trong chính là phần hấp dẫn nhất.
Khoai lang nướng trong những ngày mưa
Khoai nướng đặc biệt phù hợp với thời tiết mát hoặc những ngày mưa.
Một bếp than nhỏ.
Vài củ khoai.
Mọi người ngồi xung quanh chờ khoai chín.
Đó là trải nghiệm rất khác với những món ăn được chuẩn bị sẵn.
Người ăn vừa chờ, vừa ngửi mùi khoai đang nướng và đôi khi phải liên tục xoay củ khoai để không bị cháy.
Khi khoai chín, bẻ đôi rồi chuyền cho nhau.
Chính những khoảnh khắc đơn giản ấy khiến món ăn trở thành một phần của ký ức.
Chuối sên và khoai lang nướng – hai món quà quê giản dị
Đặt cạnh nhau, hai món có nhiều điểm chung.
Đều sử dụng nguyên liệu quen thuộc.
Đều không cần cách chế biến quá phức tạp.
Đều mang vị ngọt tự nhiên.
Và đều gợi đến một không gian rất gần gũi của vùng quê.
Chuối sên mềm dẻo và ngọt đậm.
Khoai lang nướng nóng, bùi và thơm mùi bếp.
Một món có thể chuẩn bị trước để ăn dần.
Một món ngon nhất ngay khi vừa lấy khỏi than.
Hai hương vị khác nhau nhưng đều rất phù hợp với một buổi chiều bình dị.
Không phải món sang trọng mới tạo nên bản sắc ẩm thực
Khi nói về du lịch ẩm thực, người ta thường tập trung vào những món nổi tiếng hoặc nguyên liệu có giá trị cao.
Nhưng ẩm thực của một vùng đất rộng hơn thế.
Đó còn là những món người dân từng ăn khi còn nhỏ.
Những món được bà hoặc mẹ làm trong gian bếp.
Những thức quà mua ở chợ.
Hay những củ khoai được vùi vào bếp lửa trong một buổi chiều.
Những món như chuối sên và khoai lang nướng giúp câu chuyện ẩm thực Phú Yên trở nên đời thường hơn.
Một phần của “Bữa cơm và ký ức xứ Nẫu”
Nếu VietAdventure chỉ viết về những đặc sản nổi tiếng, người đọc sẽ biết Phú Yên có món gì để thử khi đi du lịch.
Nhưng nếu bổ sung những món dân dã như chuối sên, khoai lang nướng, cá ồ nấu mẳn hay cá cháo nấu khoai từ, website còn có thể kể được một câu chuyện sâu hơn:
Người Phú Yên từng ăn gì?
Những món nào xuất hiện trong bữa cơm gia đình?
Những thức quà nào gắn với tuổi thơ?
Người dân tận dụng sản vật trong vườn và ngoài biển như thế nào?
Đây chính là lớp nội dung giúp một website du lịch địa phương trở thành nơi lưu giữ cả văn hóa đời sống.
Chuối sên, khoai lang nướng Phú Yên – hương vị của sự bình dị
Không cần một nhà hàng sang trọng.
Không cần nguyên liệu đắt tiền.
Chuối sên, khoai lang nướng Phú Yên hấp dẫn theo một cách rất riêng.
Đó là vị ngọt của trái chuối chín được sên đến khi mềm dẻo.
Là củ khoai nằm trên bếp than đến khi lớp vỏ cháy sém nhưng phần ruột bên trong mềm và thơm.
Là một tách trà nóng bên cạnh.
Là bếp lửa.
Là những câu chuyện trong gia đình.
Và đôi khi, chính những món ăn đơn giản nhất lại là những món khiến người ta nhớ lâu nhất về một vùng đất.
Với Phú Yên, bên cạnh những món ngon nổi tiếng của biển cả, chuối sên và khoai lang nướng cũng có thể góp một phần nhỏ vào câu chuyện ẩm thực bình dị của xứ Nẫu.


