Canh chua lá dít nấu gà Phú Yên là một món ăn dân dã mang hương vị rất riêng của vùng núi xứ Nẫu. Không nổi tiếng rộng rãi như mắt cá ngừ đại dương, bánh hỏi lòng heo hay sò huyết Đầm Ô Loan, nhưng với nhiều người dân địa phương, món canh từ lá dít và thịt gà lại gợi nhớ những bữa cơm gia đình mộc mạc giữa miền quê Phú Yên.
Điểm đặc biệt của món ăn nằm ở vị chua tự nhiên của lá dít, kết hợp cùng vị ngọt, béo của thịt gà, tạo nên một món canh thanh nhưng đậm đà, đặc biệt hấp dẫn khi ăn nóng cùng cơm.
Lá dít là gì?
Lá dít là loại lá được người dân ở một số vùng miền núi Phú Yên sử dụng làm nguyên liệu nấu ăn. Theo các ghi chép về ẩm thực địa phương, cây dít mọc ở vùng núi và lá non thường được hái để nấu canh chua. Lá có vị chua đặc trưng và mùi thơm nhẹ, có thể kết hợp với thịt gà, lòng gà, cá hoặc cua.
Ở Phú Yên, món ăn từ lá dít từng được ghi nhận tại các khu vực như Sơn Long, Sơn Định, Sơn Xuân thuộc Sơn Hòa và An Xuân thuộc Tuy An.
Khác với vị chua của me, khế hay lá giang, lá dít tạo nên một sắc thái riêng. Chính nguyên liệu bản địa này khiến món ăn trở thành một phần thú vị của ẩm thực miền núi Phú Yên.
Canh chua lá dít nấu gà có gì đặc biệt?
Nếu chỉ nhìn nguyên liệu, món ăn khá đơn giản: gà và lá dít. Nhưng khi kết hợp với nhau, hai nguyên liệu lại bổ trợ rất tốt.
Thịt gà mang vị ngọt và béo tự nhiên, trong khi lá dít tạo vị chua thanh. Nước canh vì thế không quá ngấy dù sử dụng thịt gà, đồng thời có hương vị khác với những món canh chua phổ biến ở miền Trung.
Theo cách chế biến truyền thống được ghi nhận, gà sau khi sơ chế được chặt thành miếng vừa ăn, ướp gia vị rồi xào cho thịt săn lại. Sau đó thêm nước và nấu cho đến khi thịt chín mềm.
Lá dít non được vò nhẹ và cho vào nồi khi nước đang sôi. Không cần nấu lá quá lâu, nhờ vậy có thể giữ được vị chua và mùi thơm đặc trưng.
Cách nấu canh chua lá dít với thịt gà
Nguyên liệu quan trọng nhất là gà ta và lá dít non. Ngoài ra có thể chuẩn bị nước mắm, muối, tiêu, ớt cùng một số gia vị thông dụng tùy khẩu vị gia đình.
Gà làm sạch rồi chặt thành từng miếng vừa ăn. Ướp thịt với một lượng gia vị vừa phải để không át mất vị của lá dít.
Cho gà vào nồi xào đến khi thịt săn và dậy mùi thơm. Thêm lượng nước phù hợp rồi tiếp tục nấu cho thịt gà chín.
Khi nước canh đang sôi, lá dít non được vò nhẹ rồi cho vào nồi. Nêm lại gia vị, chờ canh sôi trở lại rồi có thể tắt bếp.
Cách chế biến không cầu kỳ, nhưng điểm quan trọng là không nên nấu lá dít quá lâu.
Vị chua của lá dít hòa cùng vị ngọt của gà
Một tô canh ngon trước hết phải có sự cân bằng.
Ngay khi thưởng thức, vị chua của lá dít xuất hiện khá rõ nhưng sau đó được cân bằng bởi vị ngọt của nước luộc gà và chút béo từ thịt. Nếu dùng gà ta, phần thịt săn chắc và lớp da hơi dai càng làm món ăn hấp dẫn.
Thêm một chút ớt cay giúp hương vị trở nên rõ nét hơn, đặc biệt phù hợp với cách ăn đậm đà của người miền Trung.
Một chén muối ớt đặt bên cạnh để chấm thịt gà cũng là cách thưởng thức đơn giản nhưng rất hợp với món này.
Không chỉ có thịt gà
Một biến thể thú vị khác của món ăn là canh chua lá dít nấu lòng gà.
Lòng gà được làm sạch, chế biến cùng lá dít để tạo thành món canh có vị chua, béo và ngọt. Báo Thanh Niên từng giới thiệu riêng món canh chua lá dít lòng gà, cho thấy đây không chỉ là một cách nấu nhất thời mà đã trở thành một nét ẩm thực được người địa phương gìn giữ.
Ngoài gà và lòng gà, lá dít còn có thể được sử dụng với một số nguyên liệu khác như cá hay cua.
Món ăn mang hương vị miền núi Phú Yên
Ẩm thực Phú Yên thường khiến du khách nghĩ ngay đến biển.
Đó là cá ngừ đại dương, mắt cá ngừ, sò huyết Đầm Ô Loan, hàu sữa, gỏi cá mai, cá ồ, cá nục, nhum biển, tôm hùm Sông Cầu và rất nhiều loại hải sản khác.
Nhưng Phú Yên không chỉ có biển.
Từ đồng bằng đi về phía tây là vùng đồi núi với những cộng đồng cư dân có đời sống và văn hóa ẩm thực riêng. Canh chua lá dít nấu gà chính là một món ăn giúp du khách nhìn thấy một khía cạnh khác của ẩm thực vùng đất này.
Nguyên liệu đơn giản, cách chế biến mộc mạc và hương vị đến từ một loại lá địa phương khiến món ăn không cần trình bày cầu kỳ vẫn có nét hấp dẫn riêng.
Canh chua lá dít – món ngon đáng thử khi khám phá Phú Yên
Một chuyến đi sẽ thú vị hơn khi du khách không chỉ đến những danh thắng nổi tiếng mà còn tìm hiểu món ăn, phong tục và cuộc sống của người dân địa phương.
Nếu có dịp đến vùng miền núi Phú Yên và gặp canh chua lá dít nấu gà, đây là món đáng để thử ít nhất một lần.
Một bát canh nóng với thịt gà, vài chiếc lá rừng và chút ớt tuy rất giản dị nhưng lại kể được câu chuyện về nguồn nguyên liệu, cách ăn và đời sống của người dân nơi đây.
Đó cũng chính là điều khiến ẩm thực địa phương trở thành một phần không thể thiếu trong hành trình khám phá Phú Yên.
