Phú Yên có rất nhiều món hải sản hấp dẫn, nhưng đôi khi món ngon nhất lại đến từ cách chế biến đơn giản nhất. Một con cá biển tươi, chút muối, vài trái ớt và bếp than hồng cũng đủ tạo nên một món ăn khiến nhiều người nhớ mãi.
Cá dìa, cá dò nướng Phú Yên là một món như vậy.
Cá sau khi được làm sạch có thể nướng nguyên con trên than, hoặc ướp muối ớt rồi nướng đến khi lớp da bên ngoài thơm, phần thịt bên trong vừa chín tới.
Không cần quá nhiều gia vị, vị ngọt tự nhiên của cá vẫn là phần quan trọng nhất.
Đặc biệt, món cá dìa nướng muối ớt từ lâu đã được nhắc đến trong ẩm thực Phú Yên như một cách thưởng thức rất đặc trưng của loại cá này.
Cá dìa và cá dò có giống nhau không?
Cá dìa và cá dò có hình dáng khá giống nhau nên nhiều người thường nhầm đây là hai tên gọi của cùng một loại cá.
Tuy nhiên, trong cách phân biệt của người dân địa phương, cá dìa và cá dò là hai loại khác nhau.
Chúng đều có thân dẹp, vây sắc và có thể đạt kích thước tương đối lớn.
Một trong những đặc điểm thường được người dân sử dụng để phân biệt là hoa văn trên thân.
Dù khác nhau, cả cá dìa và cá dò đều có phần thịt phù hợp với những cách chế biến rất dân dã như:
Nướng – nấu canh chua – hấp – chiên.
Trong đó, nướng than là một trong những cách giúp giữ lại khá rõ hương vị tự nhiên của cá.
Cá dìa, cá dò ở Phú Yên
Cá dìa và cá dò gắn với nhiều vùng biển của Phú Yên.
Người đi câu có thể tìm đến những khu vực như Sông Cầu, Tuy An, Vũng Rô và các vùng nước phù hợp để câu cá.
Tại Vịnh Xuân Đài, trải nghiệm câu cá dìa, cá dò rồi chế biến ngay trên thuyền cũng từng được giới thiệu như một hoạt động khám phá địa phương.
Cá vừa câu lên được làm sạch.
Một phần có thể đem nấu canh chua.
Phần khác được nướng ngay trên than.
Đó là một trải nghiệm rất gần với đời sống của cư dân miền biển.
Vì sao cá dìa, cá dò thích hợp để nướng?
Đối với những loại cá tươi, đôi khi càng ít gia vị lại càng dễ cảm nhận hương vị nguyên liệu.
Cá dìa và cá dò có thể để nguyên con khi nướng.
Nhiệt từ than làm phần da bên ngoài săn lại, trong khi thịt cá bên trong chín dần.
Nếu kiểm soát lửa phù hợp, thịt không bị quá khô và vẫn giữ được vị ngọt.
Mùi cá hòa với mùi than cùng muối ớt tạo nên hương thơm rất đặc trưng.
Đây cũng là kiểu món ăn đặc biệt phù hợp với những bữa ăn ngay bên biển.
Cá dìa nướng muối ớt
Trong các cách nướng, cá dìa nướng muối ớt là phiên bản nổi bật nhất.
Nguyên liệu không quá cầu kỳ.
Thông thường chỉ cần:
- Cá dìa tươi
- Muối
- Ớt
- Một ít gia vị tùy khẩu vị
- Lá chuối nếu muốn nướng theo kiểu dân dã
Cá sau khi làm sạch có thể được rạch vài đường nhẹ trên thân để gia vị dễ thấm hơn.
Muối và ớt được giã rồi thoa lên cá.
Sau khi để cá thấm gia vị, cá được đưa lên bếp than.
Nướng cá bằng lá chuối
Một cách nướng dân dã khá thú vị là quấn cá bằng lá chuối trước khi đặt lên bếp than.
Lá chuối tạo một lớp bảo vệ bên ngoài, giúp cá không tiếp xúc trực tiếp với lửa quá mạnh.
Khi gặp nhiệt, lá chuối cháy và tỏa mùi thơm nhẹ.
Bên trong, cá từ từ chín.
Đến giai đoạn cuối có thể mở lớp lá để bề mặt cá tiếp xúc với nhiệt, giúp da thơm hơn.
Cách làm này đặc biệt thích hợp khi nướng cá ngoài trời hoặc trong những chuyến đi biển.
Cá dìa nướng lửa than
Nếu muốn cảm nhận rõ hương vị dân dã nhất, bếp than vẫn là lựa chọn thú vị.
Than được đốt đến khi cháy đỏ và giảm bớt ngọn lửa lớn.
Cá được đặt trên vỉ rồi trở đều hai mặt.
Không nên để cá quá gần ngọn lửa vì phần da có thể cháy trong khi thịt bên trong chưa chín.
Khi cá bắt đầu tỏa mùi thơm, da săn lại và phần thịt chín, có thể lấy cá ra khỏi bếp.
Điểm hấp dẫn nằm ở khoảnh khắc cá vừa rời khỏi vỉ nướng và vẫn còn nóng.
Cá dò nướng
Không chỉ cá dìa, cá dò cũng rất thích hợp để nướng.
Cách chế biến có thể đơn giản tương tự.
Cá được làm sạch rồi nướng nguyên con trên than hoặc ướp nhẹ với muối ớt.
Khi cá chín, phần thịt trắng được tách khỏi xương và dùng khi còn nóng.
Một nét thú vị được người địa phương nhắc đến là sau khi ăn phần thịt, phần xương cá dò có thể tiếp tục được nướng trên than cho khô và giòn hơn.
Đây là một cách thưởng thức khá dân dã, thường gắn với những buổi câu cá và nướng cá ngay bên biển.
Cá nướng ngon nhất khi cá còn tươi
Món cá nướng không sử dụng quá nhiều gia vị nên chất lượng nguyên liệu ảnh hưởng rất lớn đến thành phẩm.
Cá càng tươi thì phần thịt càng dễ giữ được vị ngọt tự nhiên.
Với những chuyến câu cá ở biển, cá có thể được chế biến ngay sau khi đánh bắt.
Đó cũng là lý do món ăn tưởng chừng rất đơn giản lại trở nên đặc biệt.
Không phải vì công thức phức tạp.
Mà vì khoảng cách từ biển → bếp than → bàn ăn rất ngắn.
Cá dìa nướng chấm gì ngon?
Một con cá nướng nóng chỉ cần một chén nước chấm đơn giản.
Có thể dùng:
Muối ớt chanh
hoặc
Nước mắm ớt.
Vị chua nhẹ của chanh, vị mặn của muối hoặc nước mắm và vị cay của ớt giúp phần thịt cá trở nên đậm đà hơn.
Nếu cá đã được ướp muối ớt khá đậm trước khi nướng thì nước chấm nên nhẹ hơn để tránh món ăn quá mặn.
Cá dìa nướng cuốn bánh tráng
Một cách thưởng thức rất hợp với ẩm thực miền Trung là cuốn bánh tráng.
Chuẩn bị:
Bánh tráng – rau sống – dưa leo – rau thơm – cá nướng – nước chấm.
Tách một miếng thịt cá còn nóng.
Đặt lên bánh tráng cùng rau.
Cuốn lại rồi chấm nước mắm hoặc muối ớt chanh.
Bánh tráng tạo độ dai, rau mang đến sự tươi mát còn cá nướng giữ vai trò chính với vị ngọt và mùi thơm của than.
Nếu sử dụng bánh tráng Phú Yên như bánh tráng Hòa Đa hoặc sản phẩm địa phương phù hợp, món ăn lại càng có thêm câu chuyện để giới thiệu với du khách.
Cá nướng ăn cùng cơm nóng
Không nhất thiết phải cuốn bánh tráng.
Cách đơn giản hơn là dùng cá nướng với cơm nóng.
Tách phần thịt cá, thêm chút nước mắm ớt rồi ăn cùng cơm.
Nếu có thêm một tô canh chua cá dìa, cá dò thì bữa ăn gần như đã có đủ hai cách chế biến rất đặc trưng của cùng một nguồn nguyên liệu.
Một món khô, thơm mùi than.
Một món có nước, chua thanh và nóng hổi.
Đây là sự kết hợp rất phù hợp cho một bữa ăn miền biển.
Cẩn thận khi sơ chế cá dìa, cá dò
Một đặc điểm cần lưu ý là vây cá khá sắc.
Khi làm cá cần cẩn thận để tránh bị gai hoặc vây đâm vào tay.
Nếu không quen sơ chế, tốt nhất nên nhờ người bán hoặc người có kinh nghiệm làm sạch cá.
Sau đó cá được rửa sạch, để ráo trước khi ướp.
Với món nướng nguyên con, không cần cắt cá thành những miếng quá nhỏ.
Giữ cá nguyên con cũng giúp phần thịt hạn chế bị khô khi tiếp xúc với nhiệt.
Cá dìa nướng ở Vũng Rô
Vũng Rô là một trong những khu vực từng được nhắc đến với thú câu cá dìa biển.
Sau khi câu được cá, cách chế biến dân dã là rạch nhẹ thân cá, ướp muối ớt rồi quấn lá chuối và nướng.
Khung cảnh ấy rất khác việc gọi một món cá nướng trong nhà hàng.
Ở đây, món ăn gắn trực tiếp với trải nghiệm:
Đi biển → câu cá → nhóm than → nướng cá → thưởng thức ngay tại chỗ.
Đó là một lát cắt thú vị của du lịch trải nghiệm Phú Yên.
Cá dìa, cá dò nướng ở Vịnh Xuân Đài
Vịnh Xuân Đài cũng là khu vực phù hợp để liên kết với món ăn này.
Một số chương trình trải nghiệm địa phương từng kết hợp đi thuyền, câu cá dìa – cá dò và chế biến cá ngay trong hành trình.
Cá câu được có thể chia làm hai món:
Cá dìa, cá dò nướng
và
Canh chua cá dìa, cá dò.
Nhờ vậy, du khách có thể cảm nhận sự khác biệt của cùng một loại nguyên liệu khi sử dụng hai phương pháp chế biến.
Nướng làm hương vị cá trở nên đậm và thơm.
Canh chua lại làm nổi bật vị thanh, ngọt của thịt cá.
Món ngon của những chuyến đi biển
Cá dìa, cá dò nướng rất phù hợp với tinh thần của một chuyến khám phá biển Phú Yên.
Không cần bàn ăn sang trọng.
Một bếp than nhỏ.
Vài con cá vừa câu.
Muối.
Ớt.
Rau sống.
Bánh tráng.
Chỉ như vậy cũng có thể tạo thành một bữa ăn đáng nhớ.
Điều khiến món ăn hấp dẫn không chỉ nằm ở hương vị mà còn ở không gian thưởng thức.
Ngồi bên biển, nghe tiếng sóng và ăn con cá vừa nướng xong là trải nghiệm khó tái hiện hoàn toàn khi trở về thành phố.
Cá dìa, cá dò nướng – hương vị dân dã của biển Phú Yên
Ẩm thực Phú Yên có những món đã nổi tiếng với du khách như mắt cá ngừ đại dương, sò huyết Đầm Ô Loan, bánh canh hẹ hay bánh hỏi lòng heo.
Nhưng bên cạnh đó còn có rất nhiều món ăn giản dị gắn trực tiếp với cuộc sống của cư dân miền biển.
Cá dìa, cá dò nướng là một trong số đó.
Không cần quá nhiều nguyên liệu, cá tươi chỉ cần được làm sạch, thêm chút muối ớt rồi đặt lên bếp than.
Khi lớp da bắt đầu thơm, phần thịt trắng bên trong vừa chín, tách một miếng cá nóng chấm vào muối ớt chanh cũng đủ cảm nhận vị ngon của biển.
Nếu có dịp khám phá Vịnh Xuân Đài, Sông Cầu, Tuy An hay Vũng Rô, đây là một món ăn dân dã đáng để tìm hiểu bên cạnh những loại hải sản nổi tiếng khác của xứ Nẫu.
