Lễ hội đua ngựa Gò Thì Thùng là một lễ hội truyền thống độc đáo của vùng đất Phú Yên, được tổ chức vào mùng 9 tháng Giêng âm lịch hằng năm tại khu vực Gò Thì Thùng. Điểm đặc biệt của lễ hội là những người tham gia không phải kỵ sĩ chuyên nghiệp, những chú ngựa cũng không phải ngựa đua chuyên dụng. Đó chủ yếu là những người nông dân cùng những con ngựa thồ vốn gắn bó với cuộc sống lao động hằng ngày.
Khi mùa xuân đến, những chú ngựa quen chở nông sản trên đường núi lại trở thành những “chiến mã”, còn người nông dân trở thành kỵ sĩ, cùng nhau tranh tài giữa tiếng reo hò của người dân và du khách.
Chính nét mộc mạc ấy đã tạo nên sức hấp dẫn rất riêng của Hội đua ngựa Gò Thì Thùng.
Lễ hội đua ngựa Gò Thì Thùng diễn ra khi nào?
Hội đua được tổ chức vào:
Mùng 9 tháng Giêng âm lịch hằng năm.
Đây đã trở thành một hoạt động văn hóa – thể thao đầu xuân quen thuộc của người dân địa phương.
Từ sáng sớm ngày hội, những con đường dẫn về Gò Thì Thùng trở nên nhộn nhịp. Người dân từ các khu vực lân cận cùng du khách tìm đến trường đua để lựa chọn vị trí quan sát những màn tranh tài.
Riêng năm Bính Ngọ 2026, lễ hội được tổ chức vào ngày 25/2/2026, tức mùng 9 tháng Giêng.
Lễ hội đua ngựa Gò Thì Thùng ở đâu?
Hội đua được tổ chức tại khu vực Khu di tích lịch sử quốc gia Địa đạo Gò Thì Thùng.
Địa chỉ trước sắp xếp
Gò Thì Thùng, xã An Xuân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên.
Địa chỉ hiện nay
Gò Thì Thùng, xã Tuy An Tây, tỉnh Đắk Lắk.
Do thay đổi đơn vị hành chính, trên Google Maps, các bài báo, tài liệu và hình ảnh cũ, du khách vẫn thường gặp cách ghi Gò Thì Thùng, xã An Xuân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên.
Đây là cùng khu vực diễn ra lễ hội truyền thống được người dân địa phương duy trì qua nhiều năm.
Điều đặc biệt của Hội đua ngựa Gò Thì Thùng
Nếu nhiều cuộc đua ngựa nổi tiếng trên thế giới sử dụng ngựa được tuyển chọn và huấn luyện chuyên nghiệp thì Gò Thì Thùng mang một màu sắc hoàn toàn khác.
Ở đây, ngựa đua vốn là ngựa thồ.
Ngày thường, chúng cùng người dân lên nương rẫy, vận chuyển nông sản và hàng hóa trên những con đường miền núi.
Người điều khiển chúng cũng không phải những vận động viên đua ngựa chuyên nghiệp.
Họ là những người nông dân địa phương.
Nhưng khi bước vào ngày hội, người nông dân trở thành kỵ sĩ, còn những con ngựa thồ trở thành những “chiến mã” của Gò Thì Thùng.
Đây chính là nét đặc biệt tạo nên bản sắc riêng của lễ hội.
Không yên ngựa, không trang thiết bị cầu kỳ
Một trong những hình ảnh gây ấn tượng đối với người lần đầu xem hội là phong cách thi đấu rất dân dã.
Các kỵ sĩ điều khiển ngựa bằng kỹ năng được hình thành trong quá trình sinh sống và lao động cùng ngựa.
Chính vì không phải những con ngựa đua chuyên nghiệp nên diễn biến trên đường đua đôi khi rất khó đoán.
Có con tăng tốc mạnh ngay từ đầu.
Có con bất ngờ giảm tốc.
Thậm chí có những chú ngựa không chạy theo đúng ý người điều khiển.
Những tình huống tự nhiên này khiến hội đua vừa quyết liệt vừa gần gũi, khác biệt với một cuộc thi thể thao chuyên nghiệp.
Những kỵ sĩ nông dân
Hình ảnh đặc trưng nhất của Hội đua ngựa Gò Thì Thùng có lẽ chính là những kỵ sĩ nông dân.
Ngày thường, họ làm ruộng, làm rẫy và chăm sóc gia đình.
Những con ngựa cũng tham gia công việc thường nhật, đặc biệt là vận chuyển hàng hóa và nông sản.
Để chuẩn bị cho ngày hội, người dân vừa lao động vừa dành thời gian tập luyện cho ngựa.
Đến mùng 9 tháng Giêng, tất cả cùng tụ hội tại Gò Thì Thùng để tranh tài.
Cuộc đua vì thế không chỉ thể hiện tốc độ mà còn thể hiện khả năng điều khiển, sự gan dạ và mối gắn bó giữa người với ngựa.
Không khí ngày hội trên Gò Thì Thùng
Từ sáng sớm, không khí quanh trường đua đã trở nên náo nhiệt.
Người dân đứng quanh đường đua.
Các kỵ sĩ đưa ngựa đến khu vực tập kết.
Tiếng nói cười xen lẫn tiếng vó ngựa.
Khi hiệu lệnh xuất phát vang lên, những chú ngựa đồng loạt lao về phía trước.
Tiếng vó ngựa dồn dập trên đường đua hòa cùng tiếng cổ vũ từ xung quanh tạo nên một bầu không khí rất riêng của vùng đất Gò Thì Thùng.
Đây cũng là thời điểm thu hút nhiều người yêu nhiếp ảnh tìm đến để ghi lại những khoảnh khắc đầu xuân đầy sức sống.
Hội đua ngựa Gò Thì Thùng năm 2026
Năm 2026 là một mùa hội đặc biệt.
Hội đua diễn ra ngày 25/2/2026 – mùng 9 tháng Giêng năm Bính Ngọ, tại Khu di tích lịch sử quốc gia Địa đạo Gò Thì Thùng.
Đây cũng là mùa hội đầu tiên được tổ chức sau khi Phú Yên cũ và Đắk Lắk hợp nhất thành tỉnh Đắk Lắk mới.
Năm 2026 có 16 kỵ mã đến từ 16 thôn của xã Tuy An Tây tham gia tranh tài.
Các kỵ mã được chia thành 4 vòng, mỗi vòng có 4 kỵ mã thi đấu trên đường đua dài khoảng 2 km.
Bốn kỵ mã có thành tích tốt tiếp tục bước vào vòng chung kết để tranh các thứ hạng.
Việc lễ hội diễn ra đúng vào năm Bính Ngọ – năm con Ngựa càng khiến mùa hội 2026 trở nên đáng nhớ.
Kết quả Hội đua ngựa Gò Thì Thùng 2026
Sau những vòng tranh tài, kết quả năm 2026 gồm:
Giải Nhất: Kỵ mã số 1 – thôn Thế Hiên.
Giải Nhì: Kỵ mã số 13 – thôn Xuân Bình.
Đồng giải Ba: Kỵ mã số 5 – thôn Phong Thái và kỵ mã số 10 – thôn Xuân Lộc.
Giải phong cách: Kỵ mã số 6 – thôn Thái Long.
Kết quả chỉ là một phần của ngày hội. Giá trị lớn hơn nằm ở việc cộng đồng cùng tụ hội, duy trì một sinh hoạt văn hóa đã gắn bó với vùng đất này qua nhiều thế hệ.
Hội đua ngựa có từ bao giờ?
Không dễ xác định chính xác thời điểm những cuộc đua ngựa dân gian đầu tiên xuất hiện tại Gò Thì Thùng.
Theo những ghi nhận về lễ hội, người dân địa phương cũng không còn nhớ chính xác hội đua bắt đầu từ năm nào.
Từ tập quán sử dụng ngựa trong đời sống và sản xuất, những cuộc tranh tài dần hình thành rồi trở thành hoạt động vui xuân của cộng đồng.
Qua thời gian, quy mô hội đua ngày càng lớn và trở thành một nét văn hóa đặc trưng khi nhắc đến Gò Thì Thùng.
Vì sao vùng này có truyền thống nuôi ngựa?
Gò Thì Thùng nằm ở khu vực miền núi phía tây vùng Tuy An cũ.
Trong điều kiện giao thông trước đây còn khó khăn, ngựa là phương tiện hữu ích giúp người dân vận chuyển nông sản và hàng hóa qua những con đường đồi núi.
Con ngựa vì vậy không chỉ là vật nuôi mà còn từng là một “người bạn lao động” của nhiều gia đình.
Từ mối quan hệ gần gũi ấy, người dân hình thành kỹ năng cưỡi và điều khiển ngựa.
Hội đua đầu xuân cũng phát triển từ chính đời sống lao động đó.
Gò Thì Thùng không chỉ có đua ngựa
Du khách đến đây còn có thể tìm hiểu Địa đạo Gò Thì Thùng – một di tích lịch sử quốc gia.
Khu vực này gắn với lịch sử chiến đấu trong thời kỳ kháng chiến và là một trong những địa điểm lịch sử đáng chú ý của vùng đất Phú Yên.
Vì vậy, chuyến đi Gò Thì Thùng có thể kết hợp hai trải nghiệm:
Tìm hiểu lịch sử tại Địa đạo Gò Thì Thùng
và
Trải nghiệm văn hóa tại Hội đua ngựa truyền thống Gò Thì Thùng.
Sự kết hợp giữa lịch sử, cảnh quan miền núi và văn hóa bản địa tạo nên nét riêng của địa điểm này.
Kinh nghiệm đi xem Hội đua ngựa Gò Thì Thùng
Nếu muốn trải nghiệm trọn vẹn lễ hội, bạn nên đến từ sáng sớm mùng 9 tháng Giêng.
Ngày hội thường thu hút đông người dân và du khách nên việc đến sớm sẽ giúp thuận tiện hơn trong việc tìm nơi đỗ xe và vị trí quan sát.
Gò Thì Thùng thuộc khu vực miền núi, vì vậy trước chuyến đi nên kiểm tra tình trạng đường sá và thời tiết.
Nên chuẩn bị:
- Nước uống
- Mũ hoặc nón
- Giày phù hợp để đi bộ
- Kem chống nắng
- Pin dự phòng
- Máy ảnh hoặc điện thoại có khả năng zoom nếu muốn chụp cuộc đua
Quan trọng nhất, du khách nên đứng tại khu vực dành cho người xem và tuân thủ hướng dẫn của ban tổ chức.
Không nên tự ý tiến sát hoặc đi vào đường đua, bởi ngựa đang chạy với tốc độ cao và có thể thay đổi hướng bất ngờ.
Chụp ảnh Hội đua ngựa Gò Thì Thùng
Đây là một trong những sự kiện đầu xuân rất phù hợp với những người yêu nhiếp ảnh.
Những khoảnh khắc đáng chú ý gồm:
- Kỵ sĩ chuẩn bị trước giờ xuất phát
- Ngựa tập trung tại trường đua
- Khoảnh khắc xuất phát
- Những màn bứt tốc
- Bụi đất tung lên sau vó ngựa
- Người dân cổ vũ quanh đường đua
- Những khoảnh khắc giữa người nông dân và con ngựa sau cuộc thi
Nếu sử dụng máy ảnh, ống kính tele sẽ thuận tiện hơn vì có thể ghi lại cuộc đua từ khoảng cách an toàn.
Một lễ hội mang đậm bản sắc vùng đất Phú Yên
Giá trị đặc biệt của Hội đua ngựa Gò Thì Thùng không nằm ở sự chuyên nghiệp.
Ngược lại, điều hấp dẫn nhất chính là sự mộc mạc và bản địa.
Người đua là nông dân.
Ngựa đua là ngựa thồ.
Trường đua nằm giữa vùng đất vốn gắn với cuộc sống lao động của chính những người tham gia.
Những yếu tố ấy kết hợp lại tạo nên một lễ hội rất khó nhầm lẫn với những cuộc đua ngựa khác.
Lễ hội đua ngựa Gò Thì Thùng – nơi ngựa thồ hóa chiến mã
Mỗi dịp mùng 9 tháng Giêng, tiếng vó ngựa lại vang lên trên Gò Thì Thùng.
Những người nông dân tạm rời công việc thường ngày để trở thành kỵ sĩ. Những con ngựa vốn quen với nương rẫy và những chuyến hàng lại bước vào đường đua trong tiếng reo hò của người dân.
Đằng sau cuộc tranh tài là câu chuyện về đời sống lao động, tinh thần cộng đồng và một nét văn hóa được nhiều thế hệ gìn giữ.
Ngày nay, dù địa giới hành chính đã thay đổi từ xã An Xuân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên sang xã Tuy An Tây, tỉnh Đắk Lắk, tiếng vó ngựa đầu xuân vẫn tiếp tục vang lên trên vùng đất Gò Thì Thùng.
Nếu đến khu vực Phú Yên vào dịp đầu năm, Hội đua ngựa Gò Thì Thùng vào mùng 9 tháng Giêng là một trải nghiệm văn hóa rất đáng để tìm hiểu.
